دفتر 136 اسناد رسمی استان بوشهر

 تفاوت بنچاق با سند وجود دارد. در گذشته، بنچاق‌ها به عنوان سندی قدیمی و غیر رسمی برای ثبت مالکیت ملک استفاده می‌شدند. در واقع، بنچاق‌ها معمولاً توسط افرادی که به عنوان معتمدین محلی شناخته می‌شدند یا حتی توسط ریش سفیدان (اشخاصی که به دلایل مذهبی مورد احترام قرار می‌گرفتند) نوشته و امضا می‌شدند. با تصویب قوانین و تأسیس دفتر اسناد رسمی 136 استان بوشهر، سند تک برگی به عنوان سند رسمی برای ثبت مالکیت ملک به کار گرفته شد. این سند دارای اعتبار قانونی و رسمیت است و توسط ادارات ثبت املاک و دفاترخانه‌ها تنظیم و تایید می‌شود. بنابراین، بنچاق یک سند قدیمی است و اعتبار گذشته خود را از دست داده است. امروزه، سند تک برگی به عنوان سند رسمی و قانونی برای ثبت مالکیت ملک مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این مقاله به اینکه بنچاق چیست و تفاوت آن با سند رسمی ملک می‌پردازیم.

 سند چیست؟

سند به عنوان مدرکی قانونی و رسمی برای ثبت و اثبات مالکیت بر یک ملک به کار می‌رود. سند توسط دفاتر ثبت اسناد رسمی، معتبر و محکم تنظیم می‌شود. این سند، مشخصات مالکیت، مشخصات ملک و َپلاک ثبتی و سایر اطلاعات مربوط به آن را شامل می‌شود. مزیت اصلی سند این است که قابلیت اثبات مالکیت را دارد و در صورت بروز اختلافات و ادعاهای مختلف، می‌تواند به عنوان مدرک قابل قبول در دادگاه‌ها استفاده شود. این به این معنی است که در صورتی که شخصی دارای سند مالکیت باشد، می‌تواند ادعای خود را به راحتی ثابت کرده و در صورت نیاز، حقوق خود را در دادگاه دفاع کند. بنابراین، داشتن سند دفترچه مالکیت به عنوان مدرک رسمی و محکم، توصیه می‌شود تا بتوانید به راحتی مالکیت خود را ثابت کرده و از حقوق خود بهره‌مند شوید.

 بنچاق چیست؟

بنچاق در گذشته به عنوان یک سند غیر رسمی برای ثبت و اثبات مالکیت استفاده می‌شد. این سند از طریق نوشتن و امضای دو طرف (مثلاً معتمدین محلی یا ریش سفیدان) تهیه می‌شد و در آن اطلاعات مربوط به مالکیت و تبادل ملک بین فروشنده و خریدار ثبت می‌شد. به عبارت دیگر، بنچاق به عنوان یک سند قدیمی و غیررسمی، نمی‌توانست به تنهایی مالکیت را به طور کامل و قانونی ثابت کند. با تأسیس و راه‌اندازی دفاتر ثبت اسناد رسمی، سند تک برگی به عنوان سند رسمی و قانونی برای ثبت و اثبات مالکیت بر ملک به کار گرفته شد. سند تک برگی توسط دفاترخانه‌ها تنظیم و تایید می‌شود و این سند دارای اعتبار قانونی و محکمی است.

امروزه، بنچاق در برخی مناطق هنوز استفاده می‌شود، اما به صورت متفاوتی نسبت به گذشته است. به عنوان مثال، بنچاق ممکن است به عنوان یک برگه استفاده شود که در آن اطلاعات مربوط به زمین و طرفین معامله (فروشنده و خریدار) ثبت می‌شود. یکی از تفاوت بنچاق با سند این است که برای اثبات مالکیت به طور کامل، هنوز نیاز به داشتن سند تک برگ و رسمی و تنظیم شده توسط دفترخانه می‌باشد. بدون داشتن سند تک برگ، بنچاق به تنهایی قابل قبول برای اثبات مالکیت نیست.

 فرق بنچاق و مبایعه نامه

بنچاق و مبایعه نامه دارای تفاوت‌هایی هستند. مبایعه نامه یک نوع سند عادی است که در قانون مدنی استفاده می‌شود و برای تنظیم قراردادهای خرید و فروش و بیع و وفاق استفاده می‌شود. در مبایعه نامه، طرفین قرارداد جزئیات قرارداد خود را از جمله مشخصات طرفین، مورد معامله و قیمت آن درج می‌کنند. بنچاق در معنای امروزی، به عنوان رونوشتی از سند رسمی استفاده می‌شود که توسط دفاتر اسناد رسمی به افراد داده می‌شود. این رونوشت معمولاً شامل خلاصه اطلاعات سند تنظیم شده در دفاتر اسناد رسمی است. تفاوت بنچاق و مبایعه نامه عبارتند از:

۱. روش تنظیم

مبایعه نامه توسط طرفین قرارداد تنظیم می‌شود، در حالی که بنچاق توسط مامور صلاحیت‌دار و در دفاتر اسناد رسمی تنظیم می‌شود.

۲. اعتبار قانونی

مبایعه نامه به عنوان یک سند عادی، اعتبار قانونی دارد و ادعای تردید و انکار درباره آن مسموع است. اما بنچاق به عنوان رونوشتی از سند رسمی، اعتبار قانونی بیشتری دارد و ادعای تردید و انکار تقریباً غیرممکن است.

۳. منبع صدور

مبایعه نامه توسط طرفین قرارداد صادر می‌شود، در حالی که بنچاق توسط دفاتر اسناد رسمی صادر می‌شود.

تفاوت بنچاق با سند مالکیت 

تفاوت بین سند و بنچاق در واقع به تفاوت در قانونی بودن و اعتبار رسمی آنها برمی‌گردد. تفاوت بنچاق با سند عبارت است از:

۱. قانونی بودن

سند یک مدرک رسمی است که توسط مقامات قانونی (مانند دفترخانه یا اداره ثبت اسناد) تنظیم و تأیید می‌شود. این سند دارای اعتبار قانونی است و به عنوان مدرک معتبر برای ثبت و اثبات مالکیت استفاده می‌شود. بنابراین، اخذ سند می‌تواند مالکیت را به طور قانونی و رسمی ثابت کند. بنچاق از سوی دیگر، یک سند غیررسمی و غیرقانونی است که توسط طرفین معامله (مثلاً فروشنده و خریدار) یا فردی غیررسمی مانند ریش سفیدان تهیه می‌شود. این سند دارای ارزش قانونی نیست و توسط مقامات قانونی به عنوان مدرک معتبر قبول نمی‌شود.

۲. اعتبار رسمی

سند به عنوان یک مدرک رسمی دارای اعتبار قانونی است و می‌تواند به عنوان اثبات مالکیت در دادگاه‌ها و امور قانونی مورد قبول قرار گیرد. این سند توسط مقامات ثبتی تنظیم و تأیید می‌شود و اطلاعات مربوط به مالکیت و معامله را به صورت رسمی ثبت می‌کند. از طرف دیگر بنچاق به تنهایی نمی‌تواند به عنوان مدرک قانونی و رسمی برای ثبت و اثبات مالکیت مورد قبول قرار گیرد.

۳. تاریخ قانونی

سند رسمی به تاریخ قانونی دارای اعتبار است و می‌تواند به عنوان مدرک معتبری برای تایید تاریخی معامله و مالکیت استفاده شود. تاریخ در سند رسمی توسط مقامات ثبتی تأیید ممی‌شود و قابلیت اطمینان بیشتری دارد. در بنچاق، تاریخی که درج می‌شود نمی‌تواند به عنوان مدرک قانونی قبول شود و ارزشی قانونی ندارد. زیرا بنچاق توسط مقامات قانونی تأیید نشده است و فقط توسط طرفین معامله یا افراد غیررسمی تهیه می‌شود.

۴. استفاده مداوم

یک بار که معامله رسمی شده و شما یک سند رسمی از خرید خود دریافت کرده‌اید، بنچاق دیگر اهمیتی ندارد و می‌توانید آن را دور بیندازید. اما سند رسمی برای مدت طولانی قابل استفاده است و می‌توانید آن را برای انتقال مالکیت، اثبات مالکیت در صورت نیاز و سایر امور قانونی استفاده کنید.

به طور خلاصه، تفاوت بنچاق با سند در قانونی بودن و اعتبار رسمی آنها است. سند یک مدرک رسمی، قانونی و با اعتبار است که توسط مقامات قانونی تنظیم و تأیید می‌شود و اثبات مالکیت رسمی را فراهم می‌کند. بنچاق به عنوان یک سند غیررسمی و غیرقانونی، اعتبار قانونی ندارد و توسط مقامات قانونی قبول نمی‌شود.

در ادامه مطلب بخوانید: آیا می‌توان بنچاق را به سند تبدیل کرد؟،اثبات مالکیت اصلاحات ارضی و سوالات متداول و...

آشنایی اجمالی با وکالت محضری و برخی کلمات کلیدی آن 

تعریف وکالت

وکالت عقدی است که به موجب آن شخصی دیگری را در امر یا اموری نایب خود قرار می‌­دهد تا به جای وی آن امر یا امور را انجام دهد. وکالت یکی از عقود جایز محسوب می­‌شود یعنی هر یک از طرفین هر وقت که بخواهد می­‌تواند عقد را بر هم بزند. به عبارت دیگر  در وکالت محضری وکیل می‌­تواند از وکالت استعفاء دهد و موکل می­‌تواند وکیل را عزل کند.

ضرورت ثبت محضری عقد وکالت

برای اینکه عقد وکالت در ادارات مورد قبول باشد باید در دفترخانه اسناد رسمی تنظیم شود و استثنائاً وکالت نامه عادی وکلای دادگستری که دفترخانه تنظیم نشده و رسمیت ندارد به حکم قانون در محاکم پذیرفته می­‌شود. باید دانست وکالت نامه عادی وکلای دادگستری که خود وکلا با مردم منعقد می‌کنند جزء اسناد عادی بوده و در ادارات (به جز مراجع قضایی و دوایر اجرای ثبت) مورد قبول نیست و باید این وکالت در دفترخانه اسناد رسمی تنظیم شود تا مورد قبول واقع گردد؛ مثلاً وکیل دادگستری نمی­‌تواند در وکالت­نامه تنظیمی خود مراجعه به شهرداری و اداره آب و انجام کارهای اداری ملک نظیر دریافت پایان کار ساختمانی و انشعاب آب و … را قید کند.

عدم نیاز به حضور وکیل در دفترخانه برای تنظیم وکالت نامه

باید بدانید با وجود اینکه وکالت از عقود محسوب ­می­‌شود و نیازمند ایجاب و قبول است اصولاً برای تنظیم وکالت در دفاتر اسناد رسمی مطابق قانون نیازی به حضور وکیل نیست و صرف حضور موکل برای تنظیم عقد وکالت کافی است.

نحوه استعفاء وکیل

در قانون برای استعفای وکیل طریقه خاصی پیش‌بینی نشده است و همین که وکیل از عمل مورد وکالت استعفاء دهد عقد وکالت از بین می‌­رود.

نحوه استعفاء وکیل در دفترخانه

در صورتی که وکیل بخواهد از وکالت رسمی استعفاء دهد می‌­تواند به دفترخانه تنظیم کننده سند یا هر دفترخانه دیگری مراجعه نموده و از وکالت داده شده به خود استعفاء دهد.

جمله «حق توکیل به غیر دارد» یعنی چه؟

ممکن است شما هم وقتی به دفترخانه جهت اعطا یا گرفتن وکالت مراجعه نموده باشید با جمله‌­ای به این صورت روبرو شوید: «وکیل حق توکیل به غیر دارد» در صورتی که وکیل حق توکیل داشته باشد می‌­تواند به دیگری به وکالت بدهد یا آن را تفویض کند. اما اگر وکیل حق توکیل به غیر نداشته باشد امکان وکالت دادن یا تفویض آن را ندارد. در کل بسته به اراده موکل دارد که می­‌خواهد اختیار وکیل را توسعه دهد یا محدود کند. اما اصولاً در مواردی که خرید و فروشی در بین بوده و وکالت فروش به خریدار داده می­‌شود وکیل حق توکیل به غیر دارد و همچنین موکل هم حق عزل را از خود سلب و ساقط می­‌نماید.

نحوه عزل وکیل

در صورتی که موکل (وکالت دهنده) بخواهد وکیل را عزل کند طبق قانون عزل باید به اطلاع وکیل رسیده باشد تا مؤثر باشد و با وجود اینکه وکیل عزل شده اگر قبل از اطلاع یافتن از عزل عمل وکالت داده شده را انجام دهد عمل وکیل صحیح است و موکل حق اعتراض ندارد. به عنوان مثال علی به احمد وکالت می‌­دهد دوچرخه او را بفروشد و بعداً پشیمان می‌­شود و احمد را عزل می­کند اما این عزل را به احمد نمی­‌گوید و احمد دوچرخه را به رضا می­‌فروشد فروش دوچرخه در این فرض صحیح بوده و علی نمی­‌تواند اعتراضی در این خصوص داشته باشد.

باید به این نکته توجه داشت که اطلاع رسانی به وکیل طریقیت دارد یعنی قانونگذار طریقه خاصی برای اطلاع دادن به وکیل پیش‌بینی ننموده است و به هر طریق ممکن که وکیل از عزل خود اطلاع پیدا کند عقد وکالت فسخ میگردد.

نحوه عزل وکیل در دفترخانه

در صورتی که در وکالت محضری موکل حق عزل وکیل را داشته باشد می­‌تواند به هر یک از دفاتر اسناد رسمی مراجعه نموده و وکیل را عزل کند. دفترخانه هم بعد از تنظیم سند برای وکیل اخطاریه تنظیم نموده و به آدرس مندرج در سند جهت اطلاع یافتن وکیل از عزل پست می­‌کند. البته در صورتی که خود وکیل هم در دفترخانه حاضر باشد اخطاریه تنظیم نمی­‌شود و با امضاء و اثر انگشت گرفتن از موکل و وکیل وکالت فسخ می­‌شود.

نکته جالب توجه اینکه به محض اینکه وکیل عزل شود و مورد وکالت انجام یک کار محضری در دفترخانه باشد حتی اگر این عزل به اطلاع او نرسیده باشد در هیچ دفترخانه­‌ای وکیل اختیار انجام هیچ کاری را نخواهد داشت چون این عزل در سامانه سازمان ثبت اسناد و املاک ثبت می­‌شود و دفترخانه‌ای که وکیل به آن مراجعه نموده با اصالت سنجی وکالت متوجه عزل وکیل شده و نسبت به آن وکالت اقدامی نمی­‌کند.

وکالت بلاعزل چیست؟ و آثار آن کدام است؟

هر شخصی که به دفترخانه برای وکالت مراجعه کرده باشد ممکن است با این جمله روبرو شده باشد که «ضمن عقد خارج لازم موکل حق عزل را از خود سلب و ساقط نمود» در این صورت وکالت بلاعزل است. اگر بخواهیم تعریفی ساده از وکالت بلاعزل ارائه کنیم می­‌توان گفت: «وکالت بلاعزل یعنی اینکه موکل حق عزل وکیل را نداشته باشد و در واقع این حق را از خود سلب و ساقط نموده باشد.» اصولاً وکالت بلاعزل در مواردی داده می­‌شود که بین طرفین معامله خرید و فروشی صورت گرفته و وکالت محضری هم بین طرفین داده می­‌شود. در هر صورت قابلیت عزل وکیل به اراده و خواست موکل بستگی دارد و اوست که تصمیم می‌گیرد امکان عزل وکیل باشد یا نباشد.

نکته اول: اگر وکالت محضری به صورت بلاعزل تنظیم شده باشد و طرفین وکالت از وکالت داده شده پشیمان شوند تنها راه برای فسخ وکالت مراجعه به دفترخانه و تنظیم سند استعفای وکیل است.

نکته دوم: حتی اگر وکالت به صورت بلاعزل تنظیم شده باشد از آن جایی که وکالت جزء عقود جایز است به فوت، جنون و سفه (در مواردی که رشد معتبر است) یکی از طرفین منفسخ می­‌شود و به زبان ساده از بین می‌­رود.

در ادامه مطلب بخوانید:سوالات متداول و...