افراز ملک چیست
افراز ملک چیست ؟ افراز در فقه و حقوق ایران در دو معنا استفاده می‌شود، یکی از معانی آن تقسیم اموال مشاع که اجزای آن از لحاظ قیمت با هم برابر است (مانند برنج، گندم و …) بین دو یا چند نفر شریک است. در این معنا، افراز به معنای تقسیم مال مشاع به شکل عادلانه و برابر بین شرکا است. در این حالت، تمام اجزای مال مشاع به تساوی بین شرکا تقسیم می‌شود و هر شریک براساس سهم خود قسمتی از مال را دریافت می‌کند.
معنی دیگر افراز، به عنوان یک شیوه تقسیم املاک مشاع استفاده می‌شود. در این معنا، افراز به معنای تقسیم تمام اجزای مال مشاع میان شرکا است و این تقسیم بر اساس سهم هر شریک انجام می‌شود. در واقع طبق این معنا صرفاً شامل اموال غیر منقول بوده و اموال منقول را شامل نمیگردد.
در هر دو معنا، افراز ممکن است به صورت توافقی و تراضی بین طرفین صورت گیرد یا از طریق حکم دادگاه به صورت اجباری انجام شود.
مهم است به یاد داشت که افراز را با تفکیک اشتباه نگیریم. تفکیک در عرف ثبتی به معنای تقسیم مال غیرمنقول یک شخص به قطعات کوچکتر است و نیازی به تعدد شرکا نیست و حتی یک شخص میتواند تقاضای ملکی را که مشاع نیست و تماماً برای خودش است را بدهد، در حالی که در افراز باید مالکیت مشاع بوده و بیش از یک شخص شریک داشته باشد. همچنین، به مالی که به‌صورت غیرمشاع باشد نیز فَرْز گفته می‌شود. در ادامه مقاله به صورت جزئی‌تر به این موضوع افراز ملک چیست بیشتر می‌پردازیم.
افراز ملک مشاع چگونه است؟
افراز ملک چیست؟ افراز به معنای تقسیم زمین مشترک بین شرکا است و میتواند به دو صورت انجام شود: افراز با رضایت و افراز بدون رضایت.
در صورتی که شرکا در مورد تقسیم مال مشترک توافق و رضایت داشته باشند، افراز ملک مشاع به صورت تفاهمی و با رضایت انجام می‌شود. در این حالت، طرفین به توافق می‌رسند و زمین مشاع مورد نظر را براساس تقسیم‌بندی مشخص شده به قطعات کوچکتر تقسیم می‌کنند. هر شریک به صورت مستقل مالک قطعه زمین خود می‌شود و شراکتی بین آنها وجود نخواهد داشت.
اما در صورتی که شرکا توافق نکنند و اختلاف درباره سهم خود داشته باشند، افراز بدون رضایت و با اختلاف انجام می‌شود. در این حالت، لازم است اختلاف‌ها درباره سهم شرکا توسط مراجع قضایی یا دیگر روش‌های قانونی حل شود. پس از آن، زمین مشترک براساس تقسیم‌بندی تعیین شده تقسیم می‌شود و هر شریک مالک قطعه زمین خود می‌شود. در این حالت، شراکت خاتمه می‌یابد و حالت اشاعه وجود نخواهد داشت.
بنابراین، مهم است تفاهم و رضایت شرکا در تقسیم مالکیت زمین مشترک است، و در صورت عدم توافق، روش‌های قانونی برای حل اختلاف و تقسیم مالکیت باید پیگیری شوند.
مراجع رسیدگی کننده به افراز املاک
قانونگذار دو مرجع برای افراز پیش بینی نموده است:
1_ اداره ثبت محل وقوع ملک: در مورد املاک مشاعی که جریان ثبتی آنها خاتمه یافته اعم از اینکه در دفتر املاک ثبت شده باشد یا خیر
2_ دادگاه محل وقوع ملک: در مورد املاک مشاعی که جریان ثبتی آنها خاتمه نیافته و همچنین املاکی که جریان ثبتی آن خاتمه یافته ولی در بین شریکان شخص محجور یا غایب مفقود الاثر وجود داشته باشد و یا موضوع تقسیم ترکه متوفی باشد.
ملک قابل افراز چیست؟
ملک قابل افراز به ملکی اشاره دارد که می‌توان آن را به صورت جداگانه و مستقل به افراد مختلف تقسیم کرد. در این حالت، هر فرد صاحب بخشی از ملک می‌شود و میتواند بر اساس حقوق مالکیت خود در آن دخل و تصرف کند.
مدارک لازم برای افراز ملک مشاع
برای افراز ملک مشاع، عموماً مدارک زیر لازم است:
۱. شناسنامه
برای هر یک از مالکین مشاع، شناسنامه یا کپی آن برای ثبت مالکیت قطعه زمین مورد نیاز است.
۲. کارت ملی
کارت ملی هر یک از مالکین برای احراز هویت و شناسایی ضروری است.
۳. اسامی مالکین
لیست کامل اسامی مالکین مشاع باید در دسترس باشد. این لیست باید شامل نام و نام خانوادگی تمامی مالکین باشد.
۴. سند مالکیت
سند مالکیت اصلی یا کپی آن که تایید می‌کند که ملک مشترک به نام مالکین است، لازم است.
۵. کپی سند مالکیت
کپی سند مشاع مالکیت قطعه زمین مشترک برای ثبت تقسیم‌بندی و افراز قطعات زمین استفاده می‌شود.
