دفتر 136 اسناد رسمی استان بوشهر

آشنایی اجمالی با وکالت محضری و برخی کلمات کلیدی آن 

تعریف وکالت

وکالت عقدی است که به موجب آن شخصی دیگری را در امر یا اموری نایب خود قرار می‌­دهد تا به جای وی آن امر یا امور را انجام دهد. وکالت یکی از عقود جایز محسوب می­‌شود یعنی هر یک از طرفین هر وقت که بخواهد می­‌تواند عقد را بر هم بزند. به عبارت دیگر  در وکالت محضری وکیل می‌­تواند از وکالت استعفاء دهد و موکل می­‌تواند وکیل را عزل کند.

ضرورت ثبت محضری عقد وکالت

برای اینکه عقد وکالت در ادارات مورد قبول باشد باید در دفترخانه اسناد رسمی تنظیم شود و استثنائاً وکالت نامه عادی وکلای دادگستری که دفترخانه تنظیم نشده و رسمیت ندارد به حکم قانون در محاکم پذیرفته می­‌شود. باید دانست وکالت نامه عادی وکلای دادگستری که خود وکلا با مردم منعقد می‌کنند جزء اسناد عادی بوده و در ادارات (به جز مراجع قضایی و دوایر اجرای ثبت) مورد قبول نیست و باید این وکالت در دفترخانه اسناد رسمی تنظیم شود تا مورد قبول واقع گردد؛ مثلاً وکیل دادگستری نمی­‌تواند در وکالت­نامه تنظیمی خود مراجعه به شهرداری و اداره آب و انجام کارهای اداری ملک نظیر دریافت پایان کار ساختمانی و انشعاب آب و … را قید کند.

عدم نیاز به حضور وکیل در دفترخانه برای تنظیم وکالت نامه

باید بدانید با وجود اینکه وکالت از عقود محسوب ­می­‌شود و نیازمند ایجاب و قبول است اصولاً برای تنظیم وکالت در دفاتر اسناد رسمی مطابق قانون نیازی به حضور وکیل نیست و صرف حضور موکل برای تنظیم عقد وکالت کافی است.

نحوه استعفاء وکیل

در قانون برای استعفای وکیل طریقه خاصی پیش‌بینی نشده است و همین که وکیل از عمل مورد وکالت استعفاء دهد عقد وکالت از بین می‌­رود.

نحوه استعفاء وکیل در دفترخانه

در صورتی که وکیل بخواهد از وکالت رسمی استعفاء دهد می‌­تواند به دفترخانه تنظیم کننده سند یا هر دفترخانه دیگری مراجعه نموده و از وکالت داده شده به خود استعفاء دهد.

جمله «حق توکیل به غیر دارد» یعنی چه؟

ممکن است شما هم وقتی به دفترخانه جهت اعطا یا گرفتن وکالت مراجعه نموده باشید با جمله‌­ای به این صورت روبرو شوید: «وکیل حق توکیل به غیر دارد» در صورتی که وکیل حق توکیل داشته باشد می‌­تواند به دیگری به وکالت بدهد یا آن را تفویض کند. اما اگر وکیل حق توکیل به غیر نداشته باشد امکان وکالت دادن یا تفویض آن را ندارد. در کل بسته به اراده موکل دارد که می­‌خواهد اختیار وکیل را توسعه دهد یا محدود کند. اما اصولاً در مواردی که خرید و فروشی در بین بوده و وکالت فروش به خریدار داده می­‌شود وکیل حق توکیل به غیر دارد و همچنین موکل هم حق عزل را از خود سلب و ساقط می­‌نماید.

نحوه عزل وکیل

در صورتی که موکل (وکالت دهنده) بخواهد وکیل را عزل کند طبق قانون عزل باید به اطلاع وکیل رسیده باشد تا مؤثر باشد و با وجود اینکه وکیل عزل شده اگر قبل از اطلاع یافتن از عزل عمل وکالت داده شده را انجام دهد عمل وکیل صحیح است و موکل حق اعتراض ندارد. به عنوان مثال علی به احمد وکالت می‌­دهد دوچرخه او را بفروشد و بعداً پشیمان می‌­شود و احمد را عزل می­کند اما این عزل را به احمد نمی­‌گوید و احمد دوچرخه را به رضا می­‌فروشد فروش دوچرخه در این فرض صحیح بوده و علی نمی­‌تواند اعتراضی در این خصوص داشته باشد.

باید به این نکته توجه داشت که اطلاع رسانی به وکیل طریقیت دارد یعنی قانونگذار طریقه خاصی برای اطلاع دادن به وکیل پیش‌بینی ننموده است و به هر طریق ممکن که وکیل از عزل خود اطلاع پیدا کند عقد وکالت فسخ میگردد.

نحوه عزل وکیل در دفترخانه

در صورتی که در وکالت محضری موکل حق عزل وکیل را داشته باشد می­‌تواند به هر یک از دفاتر اسناد رسمی مراجعه نموده و وکیل را عزل کند. دفترخانه هم بعد از تنظیم سند برای وکیل اخطاریه تنظیم نموده و به آدرس مندرج در سند جهت اطلاع یافتن وکیل از عزل پست می­‌کند. البته در صورتی که خود وکیل هم در دفترخانه حاضر باشد اخطاریه تنظیم نمی­‌شود و با امضاء و اثر انگشت گرفتن از موکل و وکیل وکالت فسخ می­‌شود.

نکته جالب توجه اینکه به محض اینکه وکیل عزل شود و مورد وکالت انجام یک کار محضری در دفترخانه باشد حتی اگر این عزل به اطلاع او نرسیده باشد در هیچ دفترخانه­‌ای وکیل اختیار انجام هیچ کاری را نخواهد داشت چون این عزل در سامانه سازمان ثبت اسناد و املاک ثبت می­‌شود و دفترخانه‌ای که وکیل به آن مراجعه نموده با اصالت سنجی وکالت متوجه عزل وکیل شده و نسبت به آن وکالت اقدامی نمی­‌کند.

وکالت بلاعزل چیست؟ و آثار آن کدام است؟

هر شخصی که به دفترخانه برای وکالت مراجعه کرده باشد ممکن است با این جمله روبرو شده باشد که «ضمن عقد خارج لازم موکل حق عزل را از خود سلب و ساقط نمود» در این صورت وکالت بلاعزل است. اگر بخواهیم تعریفی ساده از وکالت بلاعزل ارائه کنیم می­‌توان گفت: «وکالت بلاعزل یعنی اینکه موکل حق عزل وکیل را نداشته باشد و در واقع این حق را از خود سلب و ساقط نموده باشد.» اصولاً وکالت بلاعزل در مواردی داده می­‌شود که بین طرفین معامله خرید و فروشی صورت گرفته و وکالت محضری هم بین طرفین داده می­‌شود. در هر صورت قابلیت عزل وکیل به اراده و خواست موکل بستگی دارد و اوست که تصمیم می‌گیرد امکان عزل وکیل باشد یا نباشد.

نکته اول: اگر وکالت محضری به صورت بلاعزل تنظیم شده باشد و طرفین وکالت از وکالت داده شده پشیمان شوند تنها راه برای فسخ وکالت مراجعه به دفترخانه و تنظیم سند استعفای وکیل است.

نکته دوم: حتی اگر وکالت به صورت بلاعزل تنظیم شده باشد از آن جایی که وکالت جزء عقود جایز است به فوت، جنون و سفه (در مواردی که رشد معتبر است) یکی از طرفین منفسخ می­‌شود و به زبان ساده از بین می‌­رود.

در ادامه مطلب بخوانید:سوالات متداول و...

حق طلاق، برخلاف تصور رایج، یک ابزار قانونی است که هدف اصلی آن ایجاد تعادل در حقوق زوجین و فراهم کردن زمینه‌ای برای استفاده از حقوق انسانی زن در شرایط ضروری است. این که زنی بخواهد وکالت طلاق را داشته باشد، لزوماً به معنای قصد جدایی یا بی‌ارزش شمردن بنیان خانواده نیست، بلکه به معنای تأمین یک پشتوانه حقوقی برای حفاظت از خود در شرایط بحرانی زندگی است.

وکالت طلاق را می‌توان به نوعی مانند بیمه یا یک ابزار امنیتی در نظر گرفت. همان‌طور که داشتن بیمه به این معنا نیست که حتماً قرار است حادثه‌ای رخ دهد، داشتن وکالت طلاق نیز به این معنا نیست که زن حتماً قصد جدایی دارد. بلکه این وکالت به زن این امکان را می‌دهد که در صورت مواجهه با مشکلاتی جدی، مثل سوءرفتار، عدم مسئولیت‌پذیری مرد، یا شرایطی که ادامه زندگی مشترک را غیرممکن می‌کند، بتواند با اختیاراتی برابر، برای حفظ کرامت و امنیت خود اقدام کند.

نگاهی مثبت به وکالت طلاق

در جامعه‌ای که همچنان برخی ساختارهای قانونی و عرفی ممکن است برای زنان محدودیت‌هایی ایجاد کند، وکالت طلاق می‌تواند نوعی حق انتخاب و قدرت تصمیم‌گیری باشد. این حق نه تنها باعث تضعیف خانواده نمی‌شود، بلکه می‌تواند احساس امنیت روانی بیشتری را در زن ایجاد کند. زنی که می‌داند در مواقع بحرانی، توانایی تصمیم‌گیری و اقدام برای حفاظت از خود را دارد، با اعتماد بیشتری وارد زندگی مشترک می‌شود.

طلاق یکی از مهم‌ترین موضوعات حقوقی در زندگی مشترک است که در شرایط خاص می‌تواند پایان‌دهنده یک زندگی زناشویی باشد. در ایران، قوانین مربوط به طلاق تحت تأثیر مبانی شرعی و عرفی تنظیم شده‌اند و برای هر یک از زوجین حقوق و تکالیفی تعیین شده است. در این مقاله تلاش می‌کنیم تا تمام جنبه‌های حق طلاق، از جمله حق طلاق مرد و دیگر موضوعات مرتبط را بررسی کنیم.

در ایران، به طور پیش‌فرض حق طلاق در اختیار مرد است، اما زن نیز می‌تواند تحت شرایط خاصی این حق را به دست آورد. وقتی گفته می‌شود زنی “حق طلاق دارد”، معمولاً به یکی از موارد زیر اشاره می‌شود:

۱. وکالت در طلاق

مرد می‌تواند به زن خود وکالت بدهد تا از جانب او برای طلاق اقدام کند. این وکالت معمولاً به صورت رسمی و از طریق دفترخانه‌های اسناد رسمی تنظیم می‌شود و در آن شرایط و محدوده وکالت مشخص می‌شود.

به عنوان مثال، مرد می‌تواند به زن اجازه دهد که در هر زمان و با هر دلیلی برای طلاق اقدام کند. این وکالت به این معناست که زن به‌طور مستقل می‌تواند مراحل قانونی طلاق را پیگیری کند.

۲. شرط ضمن عقد

هنگام عقد نکاح، می‌توان شروطی را در سند ازدواج ثبت کرد. یکی از این شروط، این است که مرد به زن وکالت در طلاق بدهد. اگر این شرط در سند ازدواج ثبت شود، زن می‌تواند در صورت نیاز به دادگاه مراجعه کرده و بدون نیاز به موافقت همسرش طلاق بگیرد.البته متاسفانه این شرط عملا در مراجع قضایی به جهت متعدد قابل استفاده نیست لذا توصیه میشود به صورت محضری در دفتر اسناد رسمی ثبت شود.

۳. شرایط خاص در قانون

قانون مدنی ایران مواردی را پیش‌بینی کرده که در آن‌ها زن می‌تواند بدون داشتن وکالت از شوهر، برای طلاق اقدام کند. که اصطلاحا به ان موارد عسر و حرج گفته میشود به این معنی که ادامه زندگی مشترک برای زن به شدت دشوار یا غیرممکن شود.

 طلاق چیست و چگونه انجام می‌شود؟

طلاق به معنای پایان قانونی یک رابطه زناشویی است که از طریق اجرای صیغه طلاق و ثبت آن در دفاتر رسمی انجام می‌شود. در ایران، طلاق دو نوع طلاق وجود دارد که عمدتا طلاق به این دو صورت انجام می‌شود:

۱. طلاق رجعی: مرد در مدت عده (سه ماه) می‌تواند به زن رجوع کند و ازدواج بدون عقد مجدد ادامه پیدا کند.

۲. طلاق بائن: مرد حق رجوع ندارد و طلاق قطعی است (مانند طلاق زن یائسه یا طلاق خلع).

  حق طلاق با کیست ؟

در نظام حقوقی ایران، حق طلاق به‌صورت پیش‌فرض در اختیار مرد است. ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی تصریح می‌کند:
( مرد می‌تواند با رعایت شرایط قانونی، هر زمان که بخواهد همسر خود را طلاق دهد).
همانطور که گفته شد اصطلاح حق طلاق برای زن به لحاظ حقوقی اصطلاحی صحیح حقوقی نمی‌باشد. در حقیقت آن چه تحت عنوان یکی از حق طلاق مطرح می‌شود اعطای وکالت در طلاق از جانب زوج به زوجه است.

بررسی حق طلاق در ایران

یکی از پرتکرارترین و چالش برانگیزترین مسائل حقوق خانواده بحث حق طلاق در قانون می‌باشد. در این خصوص لازم و ضروری است در قدم ابتدایی توجه داشته باشیم که اصطلاح حق طلاق زن اصطلاحی است که به لحاظ حقوقی کاملا” نادرست است. در واقع آنچه به لحاظ حقوقی صحیح می‌باشد، اعطای وکالت از جانب زوج به زوجه است.

وکالت طلاق که در میان عموم مردم و عرف جامعه تحت عنوان اصطلاح اشتباه حق طلاق زن، مورد استفاده قرار می‌گیرد یکی از مهم‌ترین چالش‌های بانوان است و اعطای آن از جانب زوج به زوجه می‌تواند جبران بسیاری از حقوق نقض شده بانوان باشد.

حق طلاق برای مرد

مطابق با قانون مدنی، طلاق حق مرد است و زوجه تنها تحت شرایط خاصی مانند اثبات عسر و حرج خود در دادگاه، اعتیاد شوهر یا عدم پرداخت نفقه به زوجه که موارد آن به تفصیل در قانون حمایت خانواده بیان شده است، از حق طلاق برخوردار است.

شرایط و محدودیت‌ها

مرد برای طلاق دادن زن، باید حقوق مالی او مانند مهریه، نفقه، اجرت‌المثل و سایر حقوق مالی را پرداخت کند.
مراجعه به دادگاه و دریافت گواهی عدم امکان سازش الزامی است.
طلاق بدون دلیل موجه از سوی مرد ممکن است با مخالفت دادگاه مواجه شود، خصوصاً اگر زن حقوق مالی خود را مطالبه کند.

مطابق با قانون با اعطای وکالت در طلاق از جانب زوج به زوجه، حق طلاق مرد ساقط نمی‌شود و زوجه تنها به عنوان وکیل زوج در طلاق می‌تواند برای طرح دعوای طلاق اقدام کند. تنظیم وکالتنامه طلاق نیازمند رعایت تشریفات خاص و دقت نظر به مسائل لازم و ضروری است که در این نوشتار سایت اسناد رسمی 136 استان بوشهر  قصد داریم تا شما را با مقررات قانونی ناظر بر وکالت در طلاق و نحوه تنظیم وکالتنامه طلاق و نکات مهم قانونی بیشتر آشنا کنیم.

وکالت به چه معناست؟

– قبل از اینکه بگیم وکالت به چه معناست بگو که چرا وکالت ؟  سرت شلوغه، وقت نداری، کارفرما بهت مرخصی نمیده، درس‌هات سنگینه، همه‌ش مشغول کارهای خونه‌ای، از کاغذبازی بدت میاد، هیچی درمورد مسائل حقوقی نمی‌دونی، اگه سرت کلاه بذارن چی؟ اگه با یه امضای اشتباه به خودت ضرر بزنی چی؟ اگه دادگاهت سال‌ها طول بکشه و تهش شکست بخوری چی؟ اگه…

با جملات بالا همزادپنداری کردید؟ احتمالاً حداقل یک مورد از آن‌ها را خودتان یا اطرافیانتان تجربه کرده باشید. آن هم در شرایطی که به وقت آزاد، پول کافی و دانش گسترده نیاز دارید تا پیگیر یک امر حقوقی باشید و گره از کارتان باز کنید. از طرفی در بسیاری از امور حقوقی، حضور خود شخص در فرایندهای قانونی لازم است و نمی‌توان شبیه لیست سفارش خرید خانه، آن را به همسر سپرد و خود مشغول تماشای فیلم شد! پس راهکار چیست؟ آیا راهی وجود دارد که بتوان همه یا بخشی از اختیارات قانونی خود را به دیگری سپرد و پیگیری امور حقوقی را بر دوش او نهاد؟ بله، چاره‌ی کار این‌جاست: وکالت! با این مقاله از دفتر اسناد رسمی 136 استان بوشهر همراه باش …

معنی وکالت چیست؟

«وکالت عقدی جایز[۱] است که به موجب آن، به شخص دیگری نمایندگی و یا نیابت داده می‌شود که اموری را به جای موکل انجام دهد. اقدامات وکیل در هر زمینه محدود به اختیاراتی است که موکل به وی تفویض می‌کند.»

بسیار خوب، ظاهراً قانون هوای ما را داشته و فکر همه چیز را کرده است! وکالت دادن به فردی که می‌تواند یک متخصص حقوق یا غیر از آن باشد، حل و فصل بسیار از امور را تسهیل و تسریع می‌کند. اما کاربردهای یک قرارداد وکالت چیست؟

مزایای تنظیم قرارداد وکالت

همان‌طور که اشاره شد، از مزایای تنظیم قرارداد وکالت بین طرفین می‌توان به تسهیل پیگیری امور حقوقی موکل توسط وکیل اشاره کرد. چنین قراردادی کاربرد زیادی در امور روزمره نظیر خرید و فروش ملک و ماشین، امور بانکی، پیگیری مسائل سهم‌الارث و… دارد و از اتلاف وقت موکل برای رفت‌وآمدهای اداری تا حد زیادی می‌کاهد. البته باید توجه کرد که انعقاد عقد وکالت نیازمند اطلاعات مکفی از جانب طرفین است؛ به طوری که طرفین بدانند چه نوع وکالت نامه محضری را امضا می‌کنند و درج امضا چه حقوقی در این قرارداد ایجاد می‌کند.

تفاوت وکالت بلاعزل و قابل عزل

اگر نام وکالت بلاعزل و وکالت قابل عزل را شنیده باشید احتمالاً برایتان سوال شده که این دو چه تفاوتی با هم دارند؟ یک وکالت ساده و قابل عزل، وکالتی است که طی آن موکل می‌تواند در هر زمانی که خواست، وکیل را از برعهده گرفتن اختیارات خود عزل کند. اما عقدی که مکرراً در دفترخانه تنظیم می‌گردد، وکالت بلاعزل است. به عبارتی، وکالت وکیل یا عدم عزل وکیل در ضمن عقد لازمی شرط شود.[۲]

انواع وکالت نامه حقوقی

اگر بخواهیم دسته‌بندی کلی انواع وکالت نامه حقوقی را بیان کنیم، باید به وکالت مطلق (تام) و وکالت مقید اشاره کنیم. چند لحظه دست نگه دارید! قبل از این‌که از روی بی‌حوصلگی و برای باز کردن دردسرهای حقوقی از سرتان به سراغ وکالت تام بروید، یا چون به کسی بیشتر از تخم چشمانتان اعتماد دارید بخواهید از روی هیجان او را وکیل مطلق خود کنید، باید معنی وکالت مطلق را بدانید!

وکالت مطلق یا تام چیست؟

پیچیدگی یا زمان‌بر بودن بسیاری از امور مالی و اداری باعث می‌شود افراد از وکالت مطلق یا تام برای پیگیری فرایندها کمک بگیرند. وکالت تام با تفویض اختیار اداره کردن اموال موکل به وکیل، به تسهیل و سرعت‌گیری این فرایندها کمک می‌کند. حواستان باشد که وکالت مطلق (تام) صرفاً برای پیگیری امور اداری و مالی است؛ بنابراین وکیل‌تان قرار نیست اختیار اموری همچون به ازدواج درآوردن یا طلاق دادن شما را هم بر عهده داشته باشد!

وکالت مقید چیست؟

اما در مقابل وکالت مطلق، وکالت مقید قرار می‌گیرد که در عقد آن می‌بایست نوع وکالت و مورد وکالت مشخص شود. مثلاً قصد دارید اتومبیل خود را بفروشید و فرصتی برای این کار ندارید. از طرفی نمی‌توانید اختیار همه‌ی اموال خود را به فرد خاصی بسپارید. پس این‌جا وکالت مقید به کمک شما می‌آید و صرفاً با دادن «اختیار فروش اتومبیل» به وکیل‌تان، گره از مشکل شما باز می‌کند.

– ای بابا، سخت شد که… حالا من چه‌جوری مطمئن بشم متنی که توی عقد وکالت نامه نوشته میشه، اختیار تام میده یا مقید؟ می‌خواستم کارم راحت بشه ولی این‌جوری که سخت‌تر شد! اگه حین وکالت دادن اشتباه کنم و وکیلم اختیار همه‌ی اموالم رو به عهده بگیره چی؟؟ اگه زمین و خونه و ماشینم رو بدون اطلاع من بفروشه و با پولش فرار کنه اون‌ور آب چی؟؟؟ ای وای، اگه سرم کلاه بذاره و اموالم رو بالا بکشه چییییی…

صبر کنید! این همه استرس و هیجان برای قلب‌تان خوب نیست! گفتیم که وکالت دادن قرار است کار شما را ساده‌تر کند، نه سخت‌تر. پس حتماً برای تنظیم متن قرارداد هم چاره‌ای اندیشیده شده که نیاز به نگارش متن از سوی خود موکل و نگرانی از بابت ایرادات و ضعف‌های آن نباشد! درست است که در تمام وکالت‌نامه‌ها، قید صریح اسامی کلیه سازمان‌ها و مراکز مورد نظر برای انجام امور مختلف توسط وکیل ضروری است؛ اما اغلب دفترخانه‌ها متون از پیش تنظیم‌شده‌ای برای انواع وکالتنامه دارند که جزئیات آن‌ها مورد دقت قرار گرفته و ایراداتشان برطرف شده است. بنابراین با راهنمایی خود دفترخانه می‌توان به سادگی و با سرعت، قرارداد وکالت دقیقی تنظیم کرد که مانع از کلاه گذاشتن وکیل بر سرتان شود!

– خب، حالا من پشیمون شدم. دیگه نمی‌خوام اختیار اداره اموالم دست وکیل باشه و اون کارهام رو انجام بده. قصد دارم خودم پیگیر کارهای اداری باشم. آیا امکان فسخ قرارداد و عزل وکیل رو دارم؟!

نحوه فسخ قرارداد وکالت و عزل وکیل

خوب است بدانید که در یک قرارداد ساده، نه‌تنها شما به‌عنوان موکل امکان فسخ وکالتنامه و عزل وکیل را دارید؛ بلکه وکیل نیز درصورت استعفا از وکالت می‌تواند قرارداد وکالت را باطل کند. به عبارت دیگر «وکالت، قراردادی است جایز؛ موکل می‌تواند هر زمان که بخواهد وکیلش را عزل و برکنار کند (ماده ۶۷۹ قانون مدنی)». علاوه بر عزل وکیل توسط موکل و استعفای وکیل، قرارداد وکالت براساس شرایط زیر نیز منتفی و باطل می‌شود:

• فوت وکیل یا موکل

• اثبات جنون وکیل یا موکل

• از بین رفتن مورد وکالت (مثلا نابود شدن باغ مورد وکالت)

• انجام عمل منافی با وکالت توسط موکل (همچون انجام امور باغ مورد وکالت توسط خود موکل)

• اتمام مدت زمان قیدشده در اعتبار وکالت نامه

نکته مهم در وکالت حین خرید و فروش

فرض کنید قصد خرید یک ملک یا خودرو را دارید. فروشنده مبلغ آن را دریافت می‌کند؛ اما فرایند انجام امور اداری و انتقال مالکیت ممکن است طول بکشد. در این صورت چه تضمینی وجود دارد که فروشنده پس از دریافت مبلغ، آن را انکار کرده و مال خود را واگذار نکند؟ در چنین شرایطی معمولاً دفاتر اسناد رسمی وکالت‌نامه بلاعزلی را برای خریدار تنظیم می‌کنند که به موجب آن می‌تواند اختیار انتقال مالکیت مورد معامله را برعهده بگیرد و در زمان مناسب به نام خود سند بزند. البته باید توجه کرد که این وکالت‌نامه هم با جنون یا فوت طرفین فسخ می‌شود و فرایند انتقال مالکیت باید ازطریق وراث ادامه یابد که قاعدتاً وقت‌گیر و پردردسر است. لذا توصیه می‌شود در اولین فرصت پس از خرید مال، امور اداری آن را انجام داده و به نام خود سند بزنید.

در ادامه مطلب بخوانید: اطلاع به سردفتر بابت عزل وکیل / دلیل ضرورت ثبت رسمی قرارداد وکالت / امتیازات تنظیم وکالت رسمی  و...

استفاده از وکالت بلاعزل یا سند وکالتی در خرید و فروش به دلیل مشغله‌های کاری و همچنین تسهیل در انجام معاملات، در جوامع امروزی رواج پیدا کرده است. این نوع وکالتنامه‌ها به مردم امکان می‌دهد تا از طریق نماینده‌ای (معمولاً وکیل) ملک خود را به فروش برسانند یا با خریدار به توافق برسند. این نکته مهم است که هر فردی قبل از استفاده از وکالت بلاعزل، با موارد قانونی، محاسن و پیامدهای آن آشنا باشد. در این مقاله قصد داریم به موضوع معاملات وکالتی که یکی از خدمات دفتر اسناد رسمی بپردازیم، پس با ما همراه باشید.

وکالت در لغت

وکالت در قانون مدنی به عنوان یک عقد قرار دادی تعریف می‌شود که در آن یکی از طرفین، طرف دیگر را به عنوان نماینده‌ خود می‌نمایدو به او نیابت می دهد . این نماینده (وکیل یا وکالت‌گیرنده) نماینده و جانشین وکالت دهنده و یا همان موکل بوده و در حدود اختیاراتی که در وکالتنامه قید شده میتواند به انجام معامله اقدام کند.

بنابراین، اثر اصلی وکالت نیابت است. وکیل بعنوان نماینده موکل عمل می‌کند و به جای او در انجام اموری که موضوع وکالت هستند، عمل می‌نماید. این عقد به موکل امکان می‌دهد که فردی دیگر را به عنوان نماینده خود در انجام کارهای خاصی که برایش در وکالتنامه تعریف کرده  و از خدمات وی بهره‌مند شود.

معامله وکالتی

معاملات وکالتی، به معنای نیابت از سوی فروشنده به  خریدار هست تا به انجام معامله حتی با خود اقدام و معامله را در دفتر اسناد رسمی ثبت کند پس در عالم حقوق انتقالی صورت نگرفته گر چه در عرف انتقال حقوق مالکیت از فروشنده به خریدار بدون انتقال سند قطعی می‌باشد. در این نوع معاملات، در عرف چنین پنداشته می شود که فروشنده ملک یا خودرو را به خریدار انتقال می‌دهد، اما در زمان انجام معامله، سند مالکیت به نام خریدار ثبت نمی‌شود و به جای آن، یک وکالتنامه صادر می‌شود که به خریدار حقوق و وظایف مالک جهت انتقال مالکیت را نیابت می‌دهد.

ریسک‌هایی در این نوع معاملات وجود دارد. اگر وکیل یا فردی که نامش در وکالتنامه آمده است، در طول معامله فوت کند یا در موردی ناتوان شود، ممکن است مشکلاتی در انتقال سند مالکیت به خریدار به وجود آید. همچنین، در برخی موارد، اشخاص بعد از انجام معامله وکالتی، ادعاهایی در خصوص مالکیت یا اختیارات در مورد ملک یا خودرو مطرح کنند که می‌تواند به مشکلات حقوقی منجر شود.

تفویض وکالت یعنی چه؟

تفویض وکالت به معنای انتقال حقوق  وکیل ناشی از وکالت به یک وکیل دیگر است. وکالت به معنای اجازه دادن به وکیل برای نمایندگی و انجام امور حقوقی و قانونی به نمایندگی از سوی  موکل است. هنگامی که وکیل  تصمیم می‌گیرد وکالت خود را به وکیل دیگری تفویض کند، به این معنی است که تمامی اختیارات ناشی از وکالت را به وکیل جدید انتقال می‌دهد و از آن به بعد وکیل جدید مسئولیت نمایندگی و انجام امور حقوقی موکل را بر عهده می‌گیرد.

استعلام سند وکالت نامه

برای استعلام وکالت نامه محضری  که از تاریخ بیست و ششم شهریور ماه سال ۱۳۹۲ تنظیم شده باشد می توانید با استفاده از شناسه یکتا سند و رمز تصدیق  به سامانه استعلام وکالت‌نامه سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مراجعه (سامانه ثبت من) مراجعه کنید. آدرس اینترنتی این سامانه به دو شکل قابل دسترسی است: my.ssaa.ir و ssaa.ir.

با ورود به این سامانه، متقاضی می‌تواند با استفاده از اطلاعات شناسه سند و رمز تصدیق که در اختیار دارد، اقدام به استعلام وکالت‌نامه خود به روش آنلاین و الکترونیکی نماید. این روش به متقاضی امکان می‌دهد از طریق اینترنت به صورت آنلاین و بدون نیاز به مراجعه حضوری، اعتبار و اصالت وکالت‌نامه خود را بررسی کند. اطلاعات شناسه سند و رمز تصدیق معمولادر صدر اسناد درج می شود.

پس از ورود اطلاعات در سامانه استعلام وکالت‌نامه، سامانه به صورت آنی و الکترونیکی اطلاعات وکالت‌نامه را بررسی کرده و نتیجه را به متقاضی اعلام می‌کند. در صورت تصدیق موفقیت‌آمیز وکالت‌نامه توسط سامانه، متقاضی می‌تواند از صحت و اعتبار وکالت‌نامه خود اطمینان حاصل کند.

توصیه می کنیم عبارات وکالتنامه و مشخصات دقیق موکل و وکیل و مورد وکالت را به دقت بررسی و همچنین عدم تفویض وکالت را به دقت بررسی کنید.

در ادامه مطلب بخوانید:محاسن معاملات وکالتی/و...

در پاسخ به اینکه وکالت بلاعزل چیست و انواع وکالت بلا عزل کدامند؟ باید ابتدا، به تعریف عقد وکالت پرداخت. بر اساس ماده 656 قانون مدنی، "وکالت، عقدی است که به موجب آن، یکی از طرفین، طرف دیگر را برای انجام امری، نایب خود می نماید." با توجه به این ماده، می توان گفت، وکالت، عقد است و در آن، یک طرف عقد، به دیگری، جهت انجام اموری، تفویض اختیار می کند. شایان ذکر است، وکالت، عقدی جایز می باشد؛ یعنی با اراده هرکدام از طرفین عقد یا فوت، جنون و سفه آن ها، قابل فسخ خواهد بود.

وکالت بلاعزل، عقد وکالتی است که در آن، موکل، علاوه بر تفیض اختیار به وکیل، حق برکناری و عزل وی را نیز از خود، ساقط کرده است. یعنی، دیگر نمی تواند عقد وکالت را برهم زند، مگر اینکه موضوعی که جهت انجام آن، اعطای وکالت شده، انجام شود یا از بین برود یا موکل، در دادگاه، اثبات کند که برخلاف عبارت موجود در وکالت نامه، وکالت یا عدم عزل وکیل را ضمن عقد خارج لازم، شرط نکرده و بنابراین، توافق میان وی و وکیل، جایز و قابل برهم زدن می باشد. 

در ادامه مطلب بخوانید: انواع وکالت بلاعزل/ خطرات وکالت بلاعزل / سوالات متداول